Ovako izgleda obnovljeni prirodnjački muzej u Zagrebu nakon zemljotresa
Od „ružnog pačeta“ do labuda: bivši parking postao je natkriveni trg, a enterijer danas „grize“ pažnju novim centralnim prostorom.
Zgrada Hrvatskog prirodoslovnog muzeja (HPM) u Zagrebu, oštećena u zemljotresu 2020. godine, podvrgnuta je nedavno opsežnoj rekonstrukciji i proširenju. Kako je objekat HPM-a zaštićeni spomenik kulture, promene su minimalno vidljive spolja, ali – zahvaljujući proširenju – muzej sada služi i kao novo mesto za javne događaje.
Projekat obnove zgrade, ukupne bruto površine od 5.560 m², zajednički potpisuju zagrebački studiji Radionica arhitekture i Vanja Ilić arhitektura, dok su kao autori navedeni Fani Frković, Goran Rako, Josip Sabolić, Ivana Stanić i Vanja Ilić.
Intenzivni radovi trajali su više od tri godine, a investicija je vredna 31,6 miliona evra.
Pročitajte još na Gradnja.rs:
Tri ključne intervencije koje su promenile funkcionisanje muzeja
HPM se nalazi na Gornjem gradu, u najstarijem delu Zagreba. Muzej se nalazi u sadašnjoj zgradi od 1868. godine. Nakon zemljotresa, doneta je odluka da se zgrada restaurira i proširi koliko god je to moguće, uzimajući u obzir njen status zaštićenog kulturnog dobra.
„Proširenje je postignuto u tri glavna dela. Atrijum je pokriven i pretvoren u salu, postojeći mali podrum je produbljen i značajno je povećan korisni prostor, dok je potkrovlje potpuno rekonstruisano kako bi se smestile kancelarije za kustose i ostale zaposlene“ – navode autori.
Glavni zadatak za zagrebačke arhitekte je bio stvaranje dodatnog izložbenog prostora uz poštovanje istorijske vrednosti zgrade i njenog konteksta.
Pored tipičnih izazova, kao što su strukturna i infrastrukturna poboljšanja i savladavanje obimne muzejske kolekcije, glavni zadatak za zagrebačke arhitekte je bio stvaranje dodatnog izložbenog prostora uz poštovanje istorijske vrednosti zgrade i njenog konteksta.
„Uložen je dodatni napor da se uvedu javni prostori kako bi se podstakla urbana regeneracija Gornjeg grada održavanjem javnih događaja van radnog vremena muzeja, čime se povećava svest javnosti i o muzeju i o poreklu grada“, ističu autori.
Umesto parkinga, natkriveni trg
Dodaju da su glavni prostorni dobici postignuti produbljivanjem i proširivanjem postojećeg podruma, pokrivanjem atrijuma i njegovim pretvaranjem u javno dostupnu centralnu salu. Jedine arhitektonske intervencije vidljive spolja su stakleni krov i mostovi sale, dok unutrašnjost „krije mnoge tajne“.
Tako je atrijum (koji je, kažu arhitekte, nekada služio kao parking!) sada „natkriveni trg“ koji, pored svoje primarne namene kao centralnog prostora muzeja, takođe ugošćava izložbe, koncerte, pa čak i pozorišne predstave.
Zabijeno 840 šipova za novi izložbeni nivo
Najveći inženjerski izazov bio je stvaranje novog izložbenog nivoa ispod nivoa postojećih temelja, što je zahtevalo zabijanje 840 šipova u zemlju radi podrške, kažu arhitekte.
Tokom izgradnje, originalni zidovi i plafoni su se pokazali nedovoljno nosivim i zahtevali su ojačanje cementnom matricom armiranom vlaknima i armiranobetonskim elementima.
„Pored toga, originalne drvene gredne konstrukcije su zamenjene čeličnim, a obnovljene su i sve mašinske, električne i vodovodne instalacije“, objašnjavaju iz autorskog tima.
Od „ružnog pačeta“ do savremenog javnog prostora
Što se tiče statusa zgrade kao zaštićenog kulturnog dobra, autori navode da je bila potrebna stalna komunikacija sa odgovarajućim stručnjacima kako bi se osiguralo da njen integritet ostane netaknut, uprkos želji projektantskog tima za većom slobodom u rešavanju određenih situacija.
U premijernom predstavljanju projekta, koji je izrađen još 2015. godine, autori nisu krili nameru da Hrvatski prirodoslovni muzej pretvore iz „ružnog pačeta“ u „labuda“, a nakon što smo sagledali čitav ovaj arhitektonski poduhvat, možemo zaključiti da im je to očito pošlo za rukom.
Grafički prilozi
